Anneke Bär - van der Drift

Ouders

Angsten

Liesje is vijf en gaat al een tijd naar school. Bij het afscheid is het iedere keer weer huilen, huilen, huilen. Moeder schaamt zich naar, want ze vindt het verschrikkelijk. Liesje is altijd al angstig geweest. Al vanaf de geboorte. Ze werd te vroeg geboren en was te licht. Ze lag vier weken in de couveuse. Het eerste jaar heeft ze s avonds alsmaar gehuild. Als moeder maar eventjes de kamer uit was begon ze weer. Bij vreemden is ze vreselijk verlegen en kruipt ze achter moeders rokken. Op school speelt ze nauwelijks en is ze erg bang. s Nachts heeft ze nogal eens nachtmerries, maar ze weet achteraf nooit dat ze die had. Moeder raakt wel eens geirriteerd van het klamperige gedrag. s Avonds naar bed gaan is een hele ceremonie. Moeder durft haar niet te laten huilen. Ze was zelf vroeger ook een nogal angstig kind.

Uit: Kinderen en spanningen door Ben Rensen

Wat is een angststoornis?
Angstig zijn wordt van een probleem een stoornis als een persoon voortdurend nerveus, gespannen en angstig blijft. Kinderen met een angststoornis hebben dit vaak al van jongs af aan met een grote kans dat dit het hele leven lang blijft voortduren.
Als een kind vier is en bang is voor monsters onder zijn bed, dan is dat passend bij zijn leeftijd en dus geen angststoornis. Maar als een kind iedere ochtend buikpijn heeft en misselijk is als hij naar school moet, of als een kind niet met leeftijdsgenootjes wil spelen en altijd alleen is omdat hij zo bang is om gepest te worden, dan kan er sprake zijn van een angststoornis.
Men spreekt van een angststoornis als de angst te lang voortduurt, te heftig is en niet meer past bij de leeftijd van het kind.

Een aantal vormen van angststoornissen

  • Separatieangst. Dit is de angst om alleen gelaten te worden. Kinderen en jeugdigen met deze stoornis hebben vaak moeite om dingen alleen te doen en moeite met inslapen;
  • Sociale angst. Dit is de angst om door anderen beoordeeld te worden. Kinderen en jeugdigen met sociale angst vinden het vaak moeilijk om in het middelpunt van de belangstelling te staan of zijn bang om stom of gek gevonden te worden;
  • Paniek. Kinderen en jongeren met paniek kunnen plotseling zonder aanleiding erg bang worden. Als dat vaker gebeurt, kunnen ze bang zijn om een paniekaanval te krijgen en vermijden dan vaak bepaalde situaties, bijvoorbeeld een schoolfeest;
  • Verder bestaan er veel specifieke angsten. Bijvoorbeeld angst voor het donker, ziektes, onweer, spinnen, honden, kleine ruimtes en dergelijke;
  • Tenslotte zijn er veel kinderen die erg veel piekeren, in negatieve cirkels denken en er zelf niet meer uitkomen. Bijvoorbeeld Wat als er oorlog komt ? ??Wat als ik later zwerver word? et cetera.

Wat zijn de oorzaken?
Angststoornissen komen vaak voor. Ongeveer 10 tot 15% van de kinderen heeft wel eens een periode met een angststoornis gehad. Deze stoornis komt vaker voor bij meisjes dan bij jongens. Er is geen duidelijke oorzaak aan te wijzen waardoor een angststoornis zich ontwikkelt. Zowel aanleg als ingrijpende gebeurtenissen die het kind heeft meegemaakt, spelen een rol. Als het kind iets bijzonder angstigs heeft ervaren is de kans groter dat zich een angststoornis ontwikkelt. Dit geldt ook voor kinderen die negatieve ervaringen hebben opgedaan bij het hechten aan anderen waardoor ze zich in dit soort situaties onveilig zijn gaan voelen.

Wat zijn de gevolgen voor het kind?
Het gevaar bestaat dat het kind voor steeds meer dingen angstig wordt waardoor het zich gaat terugtrekken uit (sociale) situaties. Het dagelijkse leven van het kind wordt daardoor ontregeld met als gevolg dat het kind depressief kan worden. Dit kan weer een negatieve invloed hebben op het dagelijks leven van de rest van het gezin.

Wat kan deze praktijk voor het kind doen?
Allereerst onderzoek verrichten naar deze stoornis. Is er inderdaad sprake van een stoornis en in welke mate is dat dan van toepassing. Vervolgens gesprekken voeren met de ouders, het kind of de jongere en indien gewenst met de leerkracht/mentor over de voorgeschiedenis van het kind of de jongere. De eigen observaties van de psycholoog completeren het plaatje.

Kun je geholpen worden als je een angststoornis hebt?
Angststoornissen zijn inderdaad te behandelen. In onze praktijk wordt EMDR toegepast als er sprake is van een trauma of van PTSS (posttraumatische stressstoornis). EMDR is een veelgebruikte methode die wordt ingezet bij mensen die last blijven houden van een schokkende ervaring zoals een ongeval, seksueel geweld of een geweldsincident. Dit kan in relatief korte tijd, zonder uitgebreide gesprekken.
Bij de overige angstklachten richt de behandeling zich op een drietal gebieden namelijk het denken, het gedrag en de lichamelijke/gevoelsmatige aspecten.
Een voorbeeld
Een kind wordt uitgenodigd voor een feestje. Hoe werkt dat in de situatie van een kind dat een angststoornis heeft?
Denken = Ik ga niet want dan sta ik vast alleen 
Gedrag = Ik blijf thuis 
Lichamelijk/gevoel = buikpijn bij het denken aan het feestje. Afname van buikpijn bij het thuisblijven.
In de behandeling wordt geleerd anders te denken waardoor het kind zich anders gaat gedragen en daardoor anders gaat voelen.

Tips voor thuis
Luister goed naar uw kind en stimuleer hem/haar zelf een oplossing te bedenken voor een situatie waar hij/zij angstig voor is. U kunt eventueel helpen door een tussenstap te suggereren. Bij een logeerpartijtje kunt u bijvoorbeeld voorstellen dat uw kind wel gaat maar dat u hem/haar s avonds weer ophaalt in plaats van de hele nacht te laten blijven.
Zorg ervoor dat spannende dingen die het kind doet succesvol verlopen en geef uw kind regelmatig complimentjes voor dingen die goed gaan. Dit zorgt ervoor dat het kind meer zelfvertrouwen krijgt.

Meer weten over angststoornissen?

www.opvoedadvies.nl/separatie.htm
Artikel over separatieangst

www.balansdigitaal.nl
Oudervereniging voor kinderen met ontwikkelingsstoornissen

 

 

Praktijk voor leer- en gedragsadviezen, telefoon 035-623 10 89
Locatie Hilversum (tevens postadres): Utrechtseweg 8, 1213 TS Hilversum
Locatie Huizen: Visserstraat 53, 1271 VE Huizen (ingang Noorderweg tegenover huisnr. 22)
De praktijkassistente is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 12.00 uur. U kunt natuurlijk ook mailen.