Anneke Bär - van der Drift

Ouders

Dyslexie

Taal is tegen mij,
ze heeft mij nooit gemogen.
Taal vernedert mij,
ze heeft mij vaak bedrogen.

Op en neer en heen en weer
dansen letters en grepen achterstevoren.
Stom kind en domme knaap,
ik heb het dikwijls van haar mogen horen.

Welke taal er ook spreekt,
steeds spint ze een web tussen mijn oren.
Een eeuwig gevecht dat zij steeds wint,
dat weet ik al van tevoren.

Maar soms heb ik haar te pakken
en dwing ik haar tot het schrijven van een gedicht.
Ze schopt, ze vecht en spuugt als een verwend kind,
maar deze keer zal ze verliezen.
vandaag is het mijn dichterlijke vrijheid die van haar wint.

Quinten Jacobs
(http://jeugd.antwerpen.be)


Dyslexie betekent letterlijk vertaald uit het Grieks niet kunnen lezen. Oftewel ernstige en hardnekkige problemen bij de automatisering van het lezen en/of de spelling. Wanneer mensen met dyslexie praten, hoor je niks bijzonders. Maar als kinderen of volwassenen met dyslexie hardop voorlezen of iets moeten opschrijven, gaan ze haperen of woorden verhaspelen. Ze gokken woorden die ze niet herkennen, halen letters door elkaar, laten woorden weg of voegen ze juist toe, lezen iets anders dan er staat en schrijven woorden zoals ze klinken.

Kinderen met dyslexie hebben er meestal blijvend moeite mee om te lezen en te spellen. Niet te verwarren met kinderen die op de leeftijd dat zij moeten leren lezen en schrijven, hier problemen mee hebben eenvoudigweg omdat ze hier nog niet klaar voor zijn. Dit laatste is bij ongeveer 10% van alle leerlingen uit groep 3 het geval. Bij deze kinderen hoeft helemaal geen sprake te zijn van dyslexie alhoewel het wel aan te bevelen is deze kinderen extra te begeleiden.

Als een kind enige tijd intensieve begeleiding voor lees- en/of spellingsproblemen heeft gehad en dan nog steeds niet vooruit gaat, dan kan men denken aan dyslexie. Het hebben gehad van begeleiding of extra aandacht is belangrijk omdat dan pas gesproken kan worden van een hardnekkig probleem ook wel ernstige dyslexie genoemd (een probleem dat met extra hulp niet opgelost kan worden). Dit komt voor bij 3 tot 4% van alle leerlingen.

Enkele kenmerken van dyslexie
Basisonderwijs

  • het kind is laat gaan praten;
  • het kind haalt begrippen als voor, achter, links en recht steeds door elkaar. Ook kan het onthouden van namen en kleuren lastig zijn;
  • het kind heeft moeite met het onthouden van letterklanken en hoort onvoldoende verschil tussen sommige klanken;
  • het kind heeft moeite met het overschrijven van teksten, maakt hierin veel fouten, of vergeet woorden over te schrijven;
  • het kind heeft moeite met het inprenten van reeksen zoals rekentafels.

Voortgezet onderwijs

  • moeite met presteren onder tijdsdruk;
  • moeite met het onthouden van spellingsregels bij vreemde talen;
  • een moeilijk leesbaar handschrift;
  • zwakke schriftelijke taalvaardigheid.

Wat zijn de oorzaken?
Naar de oorzaken van dyslexie wordt nog steeds veel onderzoek gedaan. De kern van de stoornis is dat de informatie die in de hersenen binnenkomt niet goed wordt verwerkt. Men denkt aan kleine afwijkingen in de hersenen die te maken hebben met het verwerken van klanken en het snel herkennen van vormen.
Dyslexie komt vaak in dezelfde families voor. Erfelijkheid speelt daarom meestal een belangrijke rol. Daarnaast kan dyslexie ook optreden na een hersenbeschadiging veroorzaakt door bijvoorbeeld een ongeluk of door problemen bij de geboorte.

Het is belangrijk te weten dat dyslexie niets te maken heeft met intelligentie. Het kan namelijk voorkomen dat een slim kind dyslexie heeft, maar dat dit niet opvalt omdat het kind de gevolgen door een goede intelligentie lange tijd weet te compenseren. Dyslexie wordt in die gevallen meestal pas op latere leeftijd geconstateerd, bijvoorbeeld in het voortgezet onderwijs.

Wat betekent dyslexie voor het kind?
Dyslexie is een leerhandicap. Het is lastig, maar er valt goed mee te leven en te leren, mede door de kennis en de hulpmiddelen van nu. De computer bijvoorbeeld is voor dyslectici een uitkomst! De gevolgen doen zich niet alleen voor in het basisonderwijs maar ook in het voortgezet onderwijs. Vooral bij die vakken waar veel gelezen moet worden zoals uiteraard de taalvakken maar ook bij geschiedenis, maatschappijleer en aardrijkskunde. Deze vakken vragen voor een kind met dyslexie extra inspanning.

Sommige dyslectici hebben naast taalproblemen ook moeite met het automatisch uitvoeren van motorische activiteiten (zoals zwemmen en schrijven) of het automatisch uitvoeren van complexe handelingen (bijvoorbeeld computerspelletjes).
Naast praktische problemen die dyslexie veroorzaakt, kunnen ook emotionele problemen bij het kind ontstaan zoals gebrek aan zelfvertrouwen of zelfs faalangst.

Hoe weet je zeker dat je dyslexie hebt en kun je er weer van afkomen?
De diagnose van dyslexie kan gesteld worden vanaf groep 4. Dan pas heeft het kind voldoende lees- en taalonderwijs gehad. Onze praktijk doet allereerst uitvoerig onderzoek om te achterhalen wat de onderliggende oorzaak is en het niveau van het lezen en spellen vast te stellen.

De uitslag van dit speciaal ontwikkelde onderzoek maakt het mogelijk een goed begeleidingsplan op te stellen. Om een totaalbeeld te krijgen worden naast de onderzoeksresultaten de gegevens die onze praktijk van school heeft gekregen bestudeerd. Hieruit resulteert het definitieve plan van aanpak. Soms blijken kinderen niet dyslectisch te zijn, maar spelen er andere problemen. Ook dan geven wij gerichte adviezen.

Er is helaas geen behandeling bekend waarmee de lees- en spellingsproblemen volledig kunnen worden opgelost. Dyslexie is dus (nog) niet te genezen. Wel kan dyslexie met behulp van verschillende behandelmethoden hanteerbaar worden gemaakt waardoor mensen met deze stoornis toch kunnen worden geholpen. Hierdoor kunnen ze beter meekomen op school en er ook in hun verdere leven van profiteren.

Wat is een dyslexieverklaring?
Als uit het onderzoek blijkt dat uw kind dyslectisch is, dan schrijft onze praktijk een dyslexieverklaring uit. Hiermee heeft uw kind officieel recht op extra faciliteiten binnen het basis- en voortgezet onderwijs zoals extra tijd bij het maken van proefwerken en toetsen. Ook kan in bepaalde gevallen gebruik worden gemaakt van ingesproken teksten zodat het kind niet zelf hoeft te lezen, krijgen kinderen met dyslexie geen punt voor spelling en kan afgesproken worden dat gebruik gemaakt mag worden van een computer i.p.v. zelf schrijven.
Als blijkt dat uw kind meer baat heeft bij een andere leerstrategie, dan moet de leerkracht hiervan op de hoogte worden gebracht. In een gesprek op school kunnen wij dit toelichten. Mocht het nodig en zinvol zijn dan kan een remedial teacher uw kind op individueel niveau begeleiding en bijles geven.

Tips voor thuis
U kunt met uw kind thuis natuurlijk extra oefenen met lezen. Wees er wel op bedacht dat dit leuk blijft voor uw kind en voorkom dat het niet (nog meer) een hekel krijgt aan lezen. Prijs uw kind als het goed gaat en leg geen nadruk op de dingen die niet goed gaan. Lees samen op een speelse manier door bijvoorbeeld af te spreken dat jullie om de beurt een regel lezen. Of doe andere spelletjes met taal, of verzin zoveel mogelijk woorden die met een b beginnen. Steun uw kind en geef het vertrouwen. Toon een optimistische houding naar de toekomst.
Het kan u helpen om te lezen over het probleem van uw kind. Er zijn over dit onderwerp diverse boeken voor ouders geschreven en er zijn ook interessante internetsites.

Meer weten over dyslexie?

Informatieve site voor en door mensen met dyslexie

Alle sites over dyslexie op een rijtje

Oudervereniging voor kinderen met ontwikkelingsstoornissen

www.steunpuntdyslexie.nl

 

 

Praktijk voor leer- en gedragsadviezen, telefoon 035-623 10 89
Locatie Hilversum (tevens postadres): Utrechtseweg 8, 1213 TS Hilversum
Locatie Huizen: Visserstraat 53, 1271 VE Huizen (ingang Noorderweg tegenover huisnr. 22)
De praktijkassistente is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 12.00 uur. U kunt natuurlijk ook mailen.