Anneke Bär - van der Drift

Ouders

Gedragstherapie

Iedereen is wel eens somber, angstig of geirriteerd. Dit zijn normale emoties die ons duidelijk maken dat dingen niet goed gaan. Wanneer zulke emoties te vaak voorkomen, te lang voortduren of heel erg intens zijn zonder dat hier ogenschijnlijk aanleiding toe is, is er sprake van emotionele problemen.
Veel mensen lossen zulke problemen op door er met anderen over te praten. Een goed gesprek met vrienden of familie kan ze daarbij helpen. Anderen proberen iets in hun leven te veranderen door bijvoorbeeld voor een andere school te kiezen of een andere baan te nemen.
Soms heeft iemand echter zoveel last van emotionele problemen dat professionele hulp nodig is. Er zijn dan drie wegen die bewandeld kunnen worden: pillen, praten en doen of een combinatie van beide. Pillen kunnen worden voorgeschreven door een huisarts of psychiater. Praten en doen gebeurt meestal bij een psycholoog / orthopedagoog en soms ook bij een psychiater. Gedragstherapie is een methode die bij praten en doen gebruikt wordt.

Wat is gedragstherapie?
Bij gedragstherapie wordt vooral gekeken welk gedrag iemand vertoont in relatie tot de emotie waar die persoon last van heeft. Hoe je je voelt is immers van invloed op hoe je doet. Wie uit angst bepaalde zaken steeds uit de weg gaat, versterkt zijn angst in plaats van deze te verminderen. Wie niet heeft geleerd hoe hij zich moet beheersen, wordt gemakkelijk het slachtoffer van zijn eigen impulsiviteit.
De therapeut gaat samen met de client na van welke emoties hij of zij het meeste last heeft en in welke omstandigheden deze meestal voorkomen. Vervolgens wordt in kaart gebracht welk gedrag die persoon dan in een dergelijke situatie vertoont. Blijkt het verstandig te zijn om het gedrag in zo n situatie te veranderen, dan helpt men de client met behulp van oefeningen en huiswerk om met beter passende gedragspatronen te reageren op die omstandigheden. Zowel het in kaart brengen van problematisch gedrag als het bedenken en inoefenen van nieuw, beter passend gedrag, is een gezamenlijke inspanning van client en therapeut.

Is gedragstherapie ook geschikt voor kinderen?
Zeker bij kleine kinderen is gedragstherapie lastig. Immers, je kunt met hen niet op dezelfde manier praten als met jongeren of volwassenen. Daarom zijn er diverse methodes bedacht die wel effectief zijn bij kinderen zoals rollenspellen, gedragstherapie in de spelkamer waarbij door middel van spel problemen achterhaald worden en het gedrag beinvloed wordt, of door in te spelen op de fantasie of belevingswereld van het kind en deze te koppelen aan de werkelijkheid. Het ontwikkelingsniveau van het kind is bepalend voor de methode die gebruikt wordt.

Hoe werkt dat dan bij kinderen?
Het ligt voor de hand dat een bepaald gedrag steeds een bepaald gevolg heeft.
Voorbeeld. Als een kind steeds huilt om zijn zin te krijgen en dit uiteindelijk ook steeds lukt, dan wordt dat gedrag instandgehouden. Het kind zal dus steeds gaan huilen om zijn zin te krijgen omdat het kind weet dat huilen het gewenste effect oplevert. Het voelt zich beloond voor zijn gedrag.
Gedragstherapeuten zijn van mening dat als je de gevolgen verandert, dit ook invloed heeft op het gedrag. Hier wordt dus andersom geredeneerd. Dus, als de ouders in eenzelfde situatie niet meer reageren op het huilen, merkt het kind dat dit geen zin meer heeft. Het kind zal zichzelf gaan afleren om in die situatie te huilen omdat het toch niet meer beloond wordt. Negatief gedrag zal dus verminderen als dat voor het kind niet leidt tot het gewenste effect. In andere situaties zal de therapeut inspelen op het gegeven dat gedrag dat positieve gevolgen voor het kind oplevert, juist herhaald zal worden.

Wat kan deze praktijk betekenen?
Aan onze praktijk zijn geregistreerde gedragstherapeuten verbonden die door middel van onderzoek kunnen nagaan of er daadwerkelijk sprake is van emotionele problemen en wat daar mogelijk de oorzaak van is. Vervolgens wordt een behandelplan opgesteld.
De gedragstherapeut bespreekt met de ouders wat het doel moet zijn van de therapie. Moeten ongewenste gedragspatronen afgeleerd worden, moet het kind worden gestimuleerd tot gewenst gedrag of moet ontbrekend gedrag juist worden aangeleerd? Belangrijk daarbij is dat, voordat met therapie wordt begonnen, allereerst zoveel mogelijk de dingen in de omgeving van het kind veranderen die het gedrag negatief beinvloeden. Immers, problemen kunnen bij het kind zelf liggen, maar ook veroorzaakt worden door de omgeving zoals het gezin of de school.
De gedragstherapeut zal de behandeling zelf uitvoeren of bij zeer jonge kinderen of kinderen die zich emotioneel niet kunnen uiten, doorverwijzen naar een speltherapeute die aan onze praktijk verbonden is. Zie ook speltherapie.

Het doel van het werk van de gedragstherapeut is het kind en de andere mensen in zijn of haar omgeving gelukkiger te maken door het kind en de volwassenen de vaardigheden te leren die nodig zijn. Vaardigheden om problemen op te lossen, om elkaar positief i.p.v. negatief te beinvloeden en om te denken voor het doen.

Tips voor thuis

  • kijk bij lastig gedrag van je kind ook naar wat wel goed gaat (de lichtpuntjes!);
  • geef elke dag een compliment aan je kind;
  • beter een korte straf dan uren op de trap zitten. Het gaat om het afwijzen van ongewenste gedrag en niet om de duur van de straf.

Meer weten over gedragstherapie?
www.vgct.nl
Site van de Vereniging voor Gedragstherapie en Cognitieve therapie

 

 

Praktijk voor leer- en gedragsadviezen, telefoon 035-623 10 89
Locatie Hilversum (tevens postadres): Utrechtseweg 8, 1213 TS Hilversum
Locatie Huizen: Visserstraat 53, 1271 VE Huizen (ingang Noorderweg tegenover huisnr. 22)
De praktijkassistente is telefonisch bereikbaar op werkdagen van 9.00 uur tot 12.00 uur. U kunt natuurlijk ook mailen.